Coğrafya

1.Aşağıdakilerden hangisi atmosfer basıncını etkileyen faktörlerden biri değildir?

A) Sıcaklık
B) Yükselti
C) Yer çekimi
D) Jeolojik yapı
E) Günlük Hareket

2. Sıcaklık ile basınç ters orantılıdır.
Aşağıdakilerden hangisi sıcaklık ile basınç arasındaki bu ilişkiye örnek gösterilmez?

A) Ekvator’da alçak basınç oluşması
B) Kutuplarda yüksek basınç oluşması
C) Deniz melteminin gündüz denizden karaya doğru esmesi
D) Dağların yüksek kesimlerinde basıncın, alçak kesimlerinden düşük olması
E) Kış musonlarının karadan denize doğru esmesi

3. Yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına doğru olan hava hareketlerine rüzgâr denir
Rüzgârın oluşmasında,
I.     sıcaklık değişimi,
II. bitki örtüsü
III.   basınç farkı,
IV.  boylam farkı
etmenlerinden hangileri etkilidir?

A) I ve II      B) I ve III           C) II ve III
D) II ve IV      E) III ve IV

4. Aşağıdakilerden hangisi meltem rüzgârlarının özelliklerinden değildir?

A) Günlük sıcaklık ve basınç farkına bağlı olarak oluşurlar.
B) Kıyı meltemleri gündüz denizden karaya, gece ise karadan denize doğru eser.
C) Dağ meltemi gece dağdan vadiye, gündüz ise vadiden dağa doğru eser.
D) Meltemler etkili oldukları bölgelerde iklim koşullarını etkilemez.
E) Meltem rüzgârları Dünya’nın günlük hareketinden dolayı sapmaya uğrar.

5. Genel olarak kutuplardan Ekvator’a doğru esen rüzgârlar sıcaklığı düşürürken, Ekvator’dan kutuplara doğru esen rüzgârlar sıcaklığı arttırır.
Aşağıdaki rüzgârlardan hangisi, bu genellemeye örnek gösterilebilir?

A) Güneydoğu Alizeler
B) Batı rüzgârları
C) Deniz meltemi
D) Kuzeydoğu Alizeler
E) Föhn rüzgârı

6. Gün boyunca yağışlı olan bir yöre ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Yağış rejimi düzenlidir.
B) Alçalıcı hava hareketleri görülür.
C) Alçak basınç merkezinin etkisi altındadır.
D) Hakim rüzgar yönü kuzeydoğudur.
E) Ilıman iklim kuşağında yer alır.

7. Yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına doğru olan hava akımlarına rüzgâr denir.
Buna göre, rüzgârın oluşmasını sağlayan etmen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Basınç farkı oluşması
B) Sis yoğunluğunun azalması
C) Bulutluluğun azalması
D) Kar yağışının başlaması
E) Havanın durgunlaşması

8. Alçalıcı hava hareketlerinin görüldüğü bir yer için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

A) Kuzey Yarım Küre’de yer alır.
B) Yüksek basınç etkilidir.
C) Yer şekilleri engebelidir.
D) Okyanus kıyısında yer alır.
E) Sıra dağlar kıyıya paralel uzanır.

9. Bağıl nemleri farklı olan iki merkez için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir=

A) Denize doğru konumları farklıdır.
B) Bulundukları yarım küreler farklıdır.
C) Yağış oluşma olasılıkları farklıdır.
D) İklim özellikleri farklıdır.
E) Doğal bitki örtüleri farklıdır.

10. Bir dağ ile karşılaşan nemli hava kütlesinin, dağın kuzey yamacında yükselip yağış bırakması, güney yamacında sıcak ve kuru olarak hareket etmesi aşağıdakilerden hangisini gösterir?

A) Dağın Güney Yarım Küre’de yer aldığını
B) Dağın denize bakan yamacının yıl boyu yağışlı olduğunu
C) Dağların yüksek kesimlerinde sıcaklık farkının fazla olduğunu
D) Isınan havanın doyma noktasından uzaklaştığını
E) Nem miktarının yükseltiye bağlı olarak azaldığını

11. Bir bölgenin anlık bağıl nemine bakılarak aşağıdakilerden hangisi hakkında yorum yapılabilir?

A) İklim tipi
B) Doğal bitki örtüsü
C) Ekvator’a göre konumu
D) Denizden yüksekliği
E) Yağış oluşma ihtimali

12.Aşağıdakilerden hangisi gökyüzünde meydana gelen yoğunlaşma ürünlerinden biri değildir?

A) Bulut
B) Kırağı
C) Dolu
D) Kar
E) Yağmur

13. Ekvatoral bölgede yıl boyunca yağış görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bitki örtüsünün orman olması
B) Yıl boyunca yükselici hava hareketi görülmesi
C) Gece-gündüz süresinin yıl boyunca eşit olması
D) Günlük sıcaklık farkının az olması
E) Yağış rejiminin düzenli olması

14. Mutlak nemin maksimum neme oranına bağıl nem denir.

Aşağıdakilerden hangisi bağıl nemi etkilemez?

A) Güneş ışınlarının geliş açısının küçülmesi
B) Havanın konveksiyonel olarak yükselmesi
C) Bulutluluk oranının artması
D) Sıcaklığın azalması
E) Buharlaşmanın artması

15. Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinin nedenidir?

A) Havanın yükselerek soğuması
B) Bağıl nemin artması
C) Nem açığının azalması
D) Havanın doyma noktasına yaklaşması
E) Yağış oluşma ihtimalinin artması

16. Sıcak ve soğuk ve kütlelerinin karşılaşma alanlarında cephesel yağışlar oluşur.
Ekvator’da karşılaşılan hava kütlelerinin cephesel yağış oluşturmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bağıl nemin yıl boyu yüksek olması
B) Hava kütlelerinin benzer sıcaklık özelliğine sahip olması
C) Gece ve gündüz sürelerinin yıl boyu eşit olması
D) Güneş ışınlarının iki defa dik gelmesi
E) Bulutluluk oranının yüksek olması

17. Hava kütlesinin doyma noktasına ulaşmasında aşağıdakilerden hangisi öncelikle etkilidir?

A) Rüzgâr hızının artması
B) Havanın ısınması
C) Bağıl nemin azalması
D) Sıcaklığın azalması
E) Basınç farkının artması

18. Bağıl nem, sıcaklıkla ters, mutlak nem ile doğru orantılıdır.

Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılmaz?

A) Yağışlı bölgelerde bağıl nem yüksektir.
B) Föhn rüzgarı bağıl nemi düşürür.
C) Alçak basınç alanlarında bağıl nem yüksektir.
D) Kutuplarda bağıl nem ve mutlak nem düşüktür.
E) Alçalan hava kütlesinde bağıl nem azalır.

19. Aşağıdakilerden hangisi mutlak nemi etkileyen bir faktör değildir?

A) Sıcaklık
B) Denize göre konum
C) Yükselti
D) Ekvator’a göre konum
E) Toprak türü

20. Aşağıdakilerden hangisi havanın taşıyabileceği nem miktarının sıcaklığa göre değiştiğini gösterir?

A) Denize yakın bölgelerin sıcak olması
B) Bir yamaçta yükselen havanın yağış bırakması
C) Ekvator çevresinin yağışlı olması
D) Güneyden esen rüzgârın hava sıcaklığını arttırması
E) Bazı bölgelerin yazın yağış alması
                                                                                                            ( 1987 - ÖYS )

CEVAP ANAHTARI

1-) Dünya'yı çevreleyen gaz tabakasına ATMOSFER denir.

Aşağıdakilerden hangisi atmosferin olmaması halinde ortaya çıkabilecek durumlardan biridir ?

A-) Volkanik faaliyetlerin sona ermesi.

B-) Gölgede kalan yerlerin tam karanlık olması.

C-) Güneş'ten gelen enerji miktarının azalması.

D-) Güneşin zararlı ışınlarının daha fazla tutulması.

E-) Günlük sıcaklık farklarının azalması.

2-) Yükseltinin fazla olduğu bölgelerde sıcaklık değerleri azdır.

Bu durumile aşağıdakilerden hangisi arasında birilişki olduğu söylenebilir?

A-) Bir dağ yamacı boyunca bitki örtüsünün kuşaklar oluşturması

B-) Yüksek alanlarda atmosfer basıncının az olması

C-) Türkiye'de kuzeye gidildikçe sıcaklık değerlerinin azalması

D-) Yüksek enlemlerde tarım ürünlerinin alçak enlemlerden geç olgunlaşması

E-) Yerden yükseldikçe görüş alanlarının genişlemesi

3-) Cisimlerin güneşe olan konumlarına bakı denir.Kuzey yarım kürede güney yamaçlar,güney yarım kürede ise kuzey yamaçlar Güneşe dönüktür.

Buna göre, Türkiye'de güney yamaçlarda aşağıdakilerden hangisinin yaşandığı söylenemez?

A-) Nüfus daha fazladır.

B-) Kalıcı kar sınırı daha yüksektir.

C-) Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresi daha uzundur.

D-) Yerleşmenin üst sınırı daha yüksektir.

E-) Güneşlenme süresi daha uzundur.

4-) * Kuzey yarım kürenin yıllık sıcaklık farkı güney yarın küreden fazladır

      * Güney yarım kürede izotermler daha az sapmaya uğrar

      * Kuzey yarın kürenin ortalama sıcaklığı güney yarın küreden daha fazladır.

Yukarıda verilen durumlar hangilerinin sonuçlarıdır?

A-) Enlem

B-) Okyanus akıntıları

C-) Kara ve denizlerin dağılışı

D-) Yükselti

E-) Güneş ışınlarının geliş açısı

5-) a-) Güneş ışınlarının geliş açısı Dünya'nın şekline bağlı olarak kutuplara doğru .......

b-) Ekvatordan kutuplara gidildikçe sıcaklık değerleri ......

c-) Sıcak su akıntılarının geçtiği kıyıların sıcaklığını ........ , soğuk su akıntıları ise sıcaklığı .......

6-) -Ekvatoral bölgelerde insanların yerleşme yeri olarak daha çok yüksek yerleri tercih etmelerinin nedeni sıcaklık farkının fazla olmasıdır (D/Y)

-Güneşten enerji alınırken geceleri alınan enerji geri verilir (D/Y)

-Atmosferden yükseklere çıkıldıkça sıcaklık 100m'de 0,5 C azalır (D/Y)

7-) Aşağıdakilerden hangisi bir bölgede sıcaklığın gün içinde veya yıl içinde değişmesine neden olan etkenlerden biri değildir ?

A-) Güneş ışınlarının geliş açısı

B-) Rüzgarın esme yönü

C-) Kara ve denizlerin farklı ısınması

D-) Yükseltinin değişmesi

E-) Güneşlenme süresi

8-) Isınan hava yükselir ve zemine yapılan basınç azalır.Bu durum termik kökenli basınç oluşmasına yol açar.

Sıcaklık değerleri yüksek olmasına rağmen aşağıdaki bölgelerden hangisinde verilen zamanlarda termik alçak basınç kuşağı oluşması beklenmez ?

A-.) Yıl boyunca Ekvator'da

B-) Yaz mevsiminin karalar üzerinde

C-) Geceleri vadi tabanlarında

D-) Yıl boyunca 30 derece enlemlerinde

E-) Gündüzleri karalar üzerinde

9-) Kuzey yarım kürede yer alan bir yüksek basınç merkezinin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz ?

A-) Hava hareketi merkezden çevreye doğrudur

B-) Alçalıcı hava hareketleri görülür

C-) Bulutluluk ve yağış oluşumu fazladır

D-) Rüzgarlar hareket yönünün sağına sapar

E-) Merkeze gidildikçe izobar değeri artar

10-) Aşağıdakilerden hangisi meltemlerin ve muson rüzgarlarının ortak özelliklerinden biri değildir ?

A-) Kara ve denizlerin farklı ısının soğumasından oluşurlar

B-) Devirli rüzgarlardır

C-) Yüksek basınç merkezlerinden alçak basınç merkezlerine doğru eserler

D-) İklim üzerinde etkili değillerdir

E-) Basınç farkı arttikça hızları artar

11-) İki merkez arasında basınç farkının artmasının aşağıdakilerden hangisine yol açması beklenir ?

A-) Yağış miktarının artmasına

B-) Rüzgarın hızının artmasına

C-) Rüzgar yönündeki sapmaların artmasına

D-) Havanın doyma noktasına ulaşmasına

E-) Bulutluluğun artmasına

12-) Aşağıdakilerden hangisi rüzgarın yönü veya hızı üzerinde etkili olan faktörlerden biri değildir ?

A-) Bitki örtüsü

B-) Dünya'nın dönmesi

C-) Basınç merkezlerinin konumu

D-) Yörüngenin elips olması

E-) Yer şeklinin uzanışı

13-) Dünyanın günlük hareketine bağlı olarak 30 derece enlemlerine yığılan ters alize rüzgarları dinamik yüksek basınç merkezlerinin oluşumuna neden olurlar.

Buna göre 30 derece enlemlerinde aşağıdaki durumlardan hangilerinin oluştuğu söylenemez ?

A-) Nemlilik değerlerinin artması

B-) Alçalıcı hava hareketlerinin yaşanması

C-) Merkeze gidildikçe havanın yoğunluğunun artması

D-) Bulutluluğun azalması

E-) Buharlaşma şiddetinin artması

14-) Dünyanın günlük hareketine bağlı  olarak 30 derece enlemleri sürekli yüksek basınç konumundadır.

Buna göre 30 derece enlemlerinde aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenir ?

A-) Çöl bölgeleri

B-) Yoğunlaşma ve yağış oluşumu

C-) Hava yoğunluğunun azalması

D-) Çevreden merkeze doğru olan hava akımları

E-) Yerçekiminin artması

15-) Güney Yarım Kürede mevsimler arasındaki basınç farkı,kuzey yarım küreye oranla daha azdır.

Bu durumun temel nedeni hangisidir ?

A-) Yükseltinin azlığı

B-) Yerin geoid şekli

C-) Kara ve denizlerin dağılışı

D-) Okyanusal akıntılar

E-) Dünyanın eksen hareketi

16-) Aşağıdaklilerden hangisi rüzgar yön ve oluşumunu etkileyen etmenler arasında sayılmaz ?

A-) Yer şekillerinin uzanış yönü

B-) Yağış miktarı

C-) Basınç farklılıkları

D-) Dünyanın eksen hareketi

E-) Kara ve denizlerin ısınma özellikleri

17-) Aşağıdaki rüzgarlardan hangilerinin 60 derece enlemlerinde karşılaşmasından dolayı cephe yağışları oluşur ?

A-) Batı rüzgarları - Musonlar

B-) Alizeler - Musonlar

C-) Batı rüzgarları - Alizeler

D-) Alizeler - Kutup rüzgarları

E-) Batı rüzgarları - Kutup rüzgarları

18-) 1-  Doyma noktası

2-  Bağıl nem

3-  Nem açığı

4-  Yağış miktarı

Bir bölgede havanın alçalıcı hareket yapmasının yukarıda verilen durumlardan hangilerinde artışa yol açması beklenir ?

A-) Yalnız 1                                 B-) 1 ve 2                              C-) 1 ve 3

                       D-) 2 ve 4                                     E-) 3 ve 4

19-) Sıcaklık arttıkça havanın nem taşıma kapasitesi artar

Aşağıdakilerden hangisi bu bilgiyle açıklanabilecek durumlardan biridir ?

A-) Gündüz sis yoğunluğunun geceden az olması

B-) Basınç farkı arttıkça rüzgar hızını artırması

C-) Bulutsuz kış gecelerinde ayaz oluşumunun fazla olması

D-) Dağların denize bakan yamaçlarının daha yağışlı olması

E-) Yerden yükseldikçe havadaki mutlak nemin azalması

20-) Havadaki bağıl nem oranı azaldığında aşağıdakilerden hangisinde azalma beklenir ?

A-) Buharlaşmada

B-) Bulutluluk oranında

C-) Sıcaklıkta

D-) Nem açığında

E-) Güneşlenme süresinde